نمونه های از طرح درس ملي ( مراوه تپه)
طرح درس ملي
سال تحصیلی : 99-98 تاریخ ارائه درس : 8 /11/98 مدت کلاس :75 دقیقه
مقطع/رشته : پایه هشتم نام مدرس : محمود عاشوری دوجی نام درس : پیام های آسمان
( متوسطه اول ) تعداد دانش آموزان : 17 نفر موضوع درس : مامسلمانان
صفحات : 111 الی 118 نوع درس : نظری نام مدرسه : شهید چمران
روش تدریس : سخنرانی همراه با پرسش و پاسخ- بحث و فعالیت گروهی- پاورپوینت
وسایل کمک آموزشی : تصویر کتاب- تخته سیاه و گچ – لب تاپ و پاورپوینت – بیانات ارزشمند در خصوص درس( طراحی آموزشی )
منابع انسانی : معلم – دانش آموزان
الف ) بخش نظری : اهداف
رئوس مطالب
1 . مقدمه 2 . رعایت آداب اسلامی 3 . برادری در اسلام ( مومنان در حقیقت با هم برادرند
« حجرات/10 » 3 . وظایف مسلمانان نسبت به یکدیگر 4 . بیشتر بدانیم 5 . تفرقه افکنان 6 . شیعه
و سنی 7 . بیشتر بدانیم
اهداف کلی
الف ) در حوزه ی شناخت
1 . آشنایی با آداب اسلامی و یادآوری آداب دعا
2 . آشنایی با وظایف مسلمین طبق روایات پیامبر(ص) و معصومین(ع)
3 . شناخت حقوق مسلمین بر یکدیگر
ب ) در حوزه ی باور وگرایش
1 . ایجاد علاقه به یادگیری پیام های قرآنی درباره آداب اسلامی.
2 . یادگیری ترفندهای دشمنان برای تفرقه افکنی جهت جلوگیری از اتحاد مسلمین
3 . ایجاد علاقمندی به اموری که سبب وحدت مسلمین می شود .
ج ) در حوزه ی عمل و رفتار
1 . احساس مسولیت نسبت به افراد خانواده و جامعه و دوستان .
2 . ایجاد حس مسولیت پذیری در قبال خواهران و برادران دینی .
3 . دانستن اهمیت وحدت بین مسلمین جهان .
4 . دانش آموزان باید بتوانند آنچه راکه آموخته اند در زندگی خویش به کار
ببندند و به دیگران نیز منتقل نمایند .
اهداف جزئی
دانش آموزان در فرایند آموزش باید به اهداف زیر دست یابند :
1 . آموختن آداب اسلامی بعنوان فردی که در جامعه ی اسلامی زندگی می کند .
2 . شناخت و آشنایی با دستورات قرآن و روایات معصومین (ع) درخصوص وظایف و حقوق مسلمین .
3 . ایجاد حس مسولیت نسبت به خویشان و دوستان و خواهران و برادران دینی خویش .
اهداف رفتاری
دانش آموز در پایان این درس باید بتواند :
حیطه های شناختی
دانش
درک کردن
به کاربستن ( عملی )
1 . آداب و احکام اسلامی را در جامعه اسلامی بداند .
2 . دانستن میزان اهمیت اتحاد میان مسلمین را بفهمد ( و درک نماید ) .
3 . دستورات خدا و پیامبر (ص) و معصومین (ع) را یاد بگیرد و به کارببندد .
4 . بتواند چند نمونه از وظایف و حقوق مسلمانان
را نسبت به یکدیگر بر شمرد .
5 . عامل اتحاد میان مسلمانان را بشناسد .
6 . موضوع و عامل اصلی
در اختلاف میان شیعه و سنی را بداند و بتواند تشخیص دهد .
7 . توانایی قرائت متن درس را داشته باشند .
رفتار های ورودی
1 . آداب و احکام اسلامی موجود در جامعه ی اسلامی را بداند و آنها را برشمرد .
2 . حس مسولیت پذیری نسبت به افراد آشنا و خواهروبرادر دینی خود داشته باشد .
3 . از تصویر خانه ی خدا که در کتاب درسی در صفحه ی 112 قراردارد ؛ داستان سازی کنند یا انشا بنویسند .
ارزشیابی تشخیصی
نتایج ارزشیابی حاصل از پاسخ های شاگردان به پرسش های زیر نشان می دهد که در چه سطحی قرار دارند
و میزان اطلاعات و آموخته های ایشان چه اندازه می باشد و معلم درس را از کجا و چگونه می بایست
شروع نماید :
1 . اعتقاد مشترک میان مسلمین جهان چیست؟ ( آنها را نام ببرید )
( توحید، معاد، قرآن ، نبوت و قبله ی مشترک )
2 . حقوق و وظایف مسلمین بر یکدیگر چیست ؟ ( نام ببرید )
( حق : هرچه برای خود می پسندی برای دیگران هم بپسند ؛ وظیفه : روایات معصومین (ع) و قران بیان کننده ی این مطلبند ) .
3 . دو گروه اصلی مسلمانان را کدام هستند ؟ ( نام ببرید )
( شیعه وسنی )
مبانی نظریپیرامون طرح
تصور بیشتر معلمان در خصوص فرایند یاددهی – یادگیری آن است که آنچه موجب ارزشمندی و اثربخشی این فرآیند می شود صرفا معطوف به محتوا و ماهیت مطالب آموزشی است . اما باید اذعان داشت که نه تنها محتوا و ماهیت ، بلکه ایجاد شورو نشاط ، چگونگی آموزش و برآوردن نیاز شاگردان با بهره گیری از روش های فعال و مشارکت شاگردان در امر تدریس و زیبایی شناسی در یاددهی – یادگیری بسیار مطلوب است .
امروزه کتب بسیاری در این رابطه تالیف شده اند و مقالات بسیاری به بررسی این موضوع پرداخته اند .
از جمله : کتاب مشکلات نوجوانی و جوانی ( دکتر ابوالقاسم اکبری ) ، رشد و شخصیت کودک ( پاول هنری ماسن و جروم کیگان و آلتا کارول هوستون و جان جین وی کانجر ) ، فلسفه ی تعلیم و تربیت اسلامی (
دکتر علی شریعتمداری ) ، اصول و روش های تعلیم و تربیت اسلامی( شهید مطهری ) ، روش ها و فنون تدریس ( دکتر حسن شعبانی ) و .... .
استفاده ازابزارهای خود ساخته و فناوری های نوین
فراهم آوردن هرچه مشارکت بیشتر شاگردان در فرایند یاددهی- یادگیری مانند : روش های فعال تدریس ، قصه گویی ، شعرخوانی ، تمثیل و تشبیه ، نمایش ، نقاشی و کاردستی و پاورپوینت و... می تواند برای جذاب و بانشاط کردن درس و تسهیل امر یاددهی – یادگیری مثمر ثمر باشد .
از آنجایی که معلم با شاگردان مختلف با سطوح متفاوت در ارتباط است ؛ استفاده از طرح های ترکیبی مفید واقع می شوند.
به همین خاطر در این طرح از روش ترکیبی که شامل روش های فعال و فناوری نوین است ، استفاده نموده ایم ؛ از جمله : « بحث و مباحثه ی گروهی ، پاورپوینت و مشارکت هرچه بیشتر و فعالانه ی شاگردان در امر تدریس در کنار روش سخنرانی و پرسش و پاسخ استفاده کرده ایم » .
ب ) بخش عملی تدریس و تنظیم محتوا
مراحل
شرح
زمان
1
معارفه
سلام و احوالپرسی ،معلم با لبخند وارد کلاس می شود ، حضور و غیاب می کند ، طرح همگام با قرآن توسط شاگردان اجرا می شود ، و ذکر مناسب با ایام و یا حدیثی مرتبط توسط شاگردان بیان می گردد .
10
2
ارزشیابی
رفتار ورودی
سوالاتی راکه از قبل آماده شده را بصورت کتبی یاشفاهی در اختیار گروه ها قرار می دهم ( از شاگردان می پرسم ) .
10
3
ایجاد انگیزه
با استفاده از تصویر خانه ی کعبه که مردم در مسجدالحرام جمع شده اند و طواف می کنند و نمایش چند عکس در این رابطه ؛ از شاگردان می پرسم :
1 . نشانه ی مسلمانی چیست ؟ 2 . چند کشور مسلمان نام ببرید . 3 . آیا مرزهای جغرافیایی و تفاوت نژاد ها و زبان ها مانعی بر همدلی مسلمین است ؟ 4 . استفاده از بیانات ارزشمند مقام معظم رهبری در باره ی شیعه وسنی و یابیان احکام اسلامی .
بااستفاده از نظرات و پاسخهای شاگردان بصورت گروهی و انفرادی ؛ توضیح را کامل نموده و از ایشان می خواهم تا صفحه ی 110 را بخوانند .
10
4
معرفی درس و بیان اهداف
در ادامه ی گفتگوی بالا می گویم دانش آموزان عزیز ما در این درس با این مطلب آشنا می شویم :
« ما مسلمانان به خدای یگانه و روز قیامت اعتقاد داریم و حضرت محمد (ص) را آخرین پیام آور و قرآن را آخرین و کامل ترین کتاب آسمانی می دانیم و بسوی کعبه نماز می خوانیم .
از نظر اسلام ؛ هرکس به این موارد اعتقاد داشته باشد ، مسلمان است » .
5
5
شروع تدریسوارایه ی درس
1 . از شاگردان می خواهم از تصویر کتاب برداشت خود را بنویسند یا بیان نمایند .( گروهی )
2 . از شاگردان می خواهم تا مثالی از احساس مسولیت خویش نسبت به افراد خانواده و دوستان بازگو نمایند . ( انفرادی )
3 . متن درس را میان شاگردان تقسیم نموده و قرائت می کنند و حین خواندن متن از سایر شاگردان می خواهم تا نکات را بازگو نمایند .
4 . پیام های قرآنی درس و روایات معصومین (ع) با تاکید در کلاس بیان می شود .
5 . دانش آموزان توضیح می دهند و معلم نقش تکمیلی آنها را به عهده می گیرد .
10
6
خلاصه ی درس و نتیجه گیری
در صورت داشتن وقت معلم نکات مهم درس را بیان می کند و کلیپی با مضمون درس برای شاگردان پخش می تماید .
15
7
ارزشیابی بعد از
تدریس
سوالات زیر را بصورت کتبی یا شفاهی از شاگردان می پرسم :
1 . از وظایف و حقوق مسلمین نسبت به یکدیگر دو مورد را نام ببرید ( تیمی )
2 . چرا دشمنان درصدد تفرقه افکنی میان مسلمین هستند ؟( تیمی )
5
8
تعیین تکلیف
( تمرینی ، امتدادی، آماده سازی ، خلاقیتی )
1 . خودت را امتحان کن را بنویسید ؛ هفته ی آینده بررسی می شود . ( تمرینی )
2 . یافتن بیانات مقام معظم رهبری درباره وحدت مسلمانان بخصوص شیعه و سنی . ( امتدادی
5
9
معرفی فعالیت های خلاقانه
تهیه ی روز نامه ی دیواری مرتبط با موضوع درسی و تصاویر مناسب آموزشی
و یا تهیه ی یک لیست از موارد مشابه در رسانه های جمعی که با موضوع درسی در ارتباط می باشند .
5
جمع دقیقه : 75 دقیقه
.........................................................................................................................................
سال تحصیلی : 99-98 تاریخ ارائه درس : 8 /11/98 مدت کلاس :75 دقیقه
مقطع/رشته : پایه هشتم نام مدرس : محمود عاشوری دوجی نام درس : پیام های آسمان
( متوسطه اول ) تعداد دانش آموزان : 17 نفر موضوع درس : مامسلمانان
صفحات : 111 الی 118 نوع درس : نظری نام مدرسه : شهید چمران
روش تدریس : سخنرانی همراه با پرسش و پاسخ- بحث و فعالیت گروهی- پاورپوینت
وسایل کمک آموزشی : تصویر کتاب- تخته سیاه و گچ – لب تاپ و پاورپوینت – بیانات ارزشمند در خصوص درس( طراحی آموزشی )
منابع انسانی : معلم – دانش آموزان
الف ) بخش نظری : اهداف
1
رئوس مطالب
1 . مقدمه 2 . رعایت آداب اسلامی 3 . برادری در اسلام ( مومنان در حقیقت با هم برادرند
« حجرات/10 » 3 . وظایف مسلمانان نسبت به یکدیگر 4 . بیشتر بدانیم 5 . تفرقه افکنان 6 . شیعه
و سنی 7 . بیشتر بدانیم
اهداف کلی
الف ) در حوزه ی شناخت
1 . آشنایی با آداب اسلامی و یادآوری آداب دعا
2 . آشنایی با وظایف مسلمین طبق روایات پیامبر(ص) و معصومین(ع)
3 . شناخت حقوق مسلمین بر یکدیگر
ب ) در حوزه ی باور و
گرایش
1 . ایجاد علاقه به یادگیری پیام های قرآنی درباره آداب اسلامی.
2 . یادگیری ترفندهای دشمنان برای تفرقه افکنی جهت جلوگیری از اتحاد مسلمین
3 . ایجاد علاقمندی به اموری که سبب وحدت مسلمین می شود .
ج ) در حوزه ی عمل و رفتار
1 احساس مسولیت نسبت به افراد خانواده و جامعه و دوستان .
2 . ایجاد حس مسولیت پذیری در قبال خواهران و برادران دینی .
3 . دانستن اهمیت وحدت بین مسلمین جهان .
4 . دانش آموزان باید بتوانند آنچه راکه آموخته اند در زندگی خویش به کار
ببندند و به دیگران نیز منتقل نمایند .
اهداف جزئی
دانش آموزان در فرایند آموزش باید به اهداف زیر دست یابند :
1 آموختن آداب اسلامی بعنوان فردی که در جامعه ی اسلامی زندگی می کند .
2 . شناخت و آشنایی با دستورات قرآن و روایات معصومین (ع) درخصوص وظایف و حقوق مسلمین .
3 . ایجاد حس مسولیت نسبت به خویشان و دوستان و خواهران و برادران دینی خویش .
اهدافرفتاری
دانش آموز در پایان این درس باید بتواند :
حیطه های شناختی
دانش
درک کردن
به کاربستن ( عملی )
1 . آداب و احکام اسلامی را در جامعه اسلامی بداند .
2 . دانستن میزان اهمیت اتحاد میان مسلمین را بفهمد ( و درک نماید ) .
3 . دستورات خدا و پیامبر (ص) و معصومین (ع) را یاد بگیرد و به کارببندد .
4 . بتواند چند نمونه از وظایف و حقوق مسلمانان
را نسبت به یکدیگر بر شمرد .
5 . عامل اتحاد میان مسلمانان را بشناسد .
6 . موضوع و عامل اصلی
در اختلاف میان شیعه و سنی را بداند و بتواند تشخیص دهد .
7 . توانایی قرائت متن درس را داشته باشند .
رفتار های ورودی
1 . آداب و احکام اسلامی موجود در جامعه ی اسلامی را بداند و آنها را برشمرد .
2 . حس مسولیت پذیری نسبت به افراد آشنا و خواهروبرادر دینی خود داشته باشد .
3 . از تصویر خانه ی خدا که در کتاب درسی در صفحه ی 112 قراردارد ؛ داستان سازی کنند یا انشا بنویسند .
ارزشیابیتشخیصی
نتایج ارزشیابی حاصل از پاسخ های شاگردان به پرسش های زیر نشان می دهد که در چه سطحی قرار دارند
و میزان اطلاعات و آموخته های ایشان چه اندازه می باشد و معلم درس را از کجا و چگونه می بایست
شروع نماید :
1 . اعتقاد مشترک میان مسلمین جهان چیست؟ ( آنها را نام ببرید )
( توحید، معاد، قرآن ، نبوت و قبله ی مشترک )
2 . حقوق و وظایف مسلمین بر یکدیگر چیست ؟ ( نام ببرید )
( حق : هرچه برای خود می پسندی برای دیگران هم بپسند ؛ وظیفه : روایات معصومین (ع) و قران بیان کننده ی این مطلبند ) .
3 . دو گروه اصلی مسلمانان را کدام هستند ؟ ( نام ببرید )
( شیعه وسنی )
مبانی نظریپیرامون طرح
تصور بیشتر معلمان در خصوص فرایند یاددهی – یادگیری آن است که آنچه موجب ارزشمندی و اثربخشی این فرآیند می شود صرفا معطوف به محتوا و ماهیت مطالب آموزشی است . اما باید اذعان داشت که نه تنها محتوا و ماهیت ، بلکه ایجاد شورو نشاط ، چگونگی آموزش و برآوردن نیاز شاگردان با بهره گیری از روش های فعال و مشارکت شاگردان در امر تدریس و زیبایی شناسی در یاددهی – یادگیری بسیار مطلوب است .
امروزه کتب بسیاری در این رابطه تالیف شده اند و مقالات بسیاری به بررسی این موضوع پرداخته اند .
از جمله : کتاب مشکلات نوجوانی و جوانی ( دکتر ابوالقاسم اکبری ) ، رشد و شخصیت کودک ( پاول هنری ماسن و جروم کیگان و آلتا کارول هوستون و جان جین وی کانجر ) ، فلسفه ی تعلیم و تربیت اسلامی (
دکتر علی شریعتمداری ) ، اصول و روش های تعلیم و تربیت اسلامی( شهید مطهری ) ، روش ها و فنون تدریس ( دکتر حسن شعبانی ) و .... .
استفاده ازابزارهای خود ساخته و فناوری های نوین
فراهم آوردن هرچه مشارکت بیشتر شاگردان در فرایند یاددهی- یادگیری مانند : روش های فعال تدریس ، قصه گویی ، شعرخوانی ، تمثیل و تشبیه ، نمایش ، نقاشی و کاردستی و پاورپوینت و... می تواند برای جذاب و بانشاط کردن درس و تسهیل امر یاددهی – یادگیری مثمر ثمر باشد .
از آنجایی که معلم با شاگردان مختلف با سطوح متفاوت در ارتباط است ؛ استفاده از طرح های ترکیبی مفید واقع می شوند.
به همین خاطر در این طرح از روش ترکیبی که شامل روش های فعال و فناوری نوین است ، استفاده نموده ایم ؛ از جمله : « بحث و مباحثه ی گروهی ، پاورپوینت و مشارکت هرچه بیشتر و فعالانه ی شاگردان در امر تدریس در کنار روش سخنرانی و پرسش و پاسخ استفاده کرده ایم » .
ب ) بخش عملی تدریس و تنظیم محتوا
مراحل
شرح
زمان
1
معارفه
سلام و احوالپرسی ،معلم با لبخند وارد کلاس می شود ، حضور و غیاب می کند ، طرح همگام با قرآن توسط شاگردان اجرا می شود ، و ذکر مناسب با ایام و یا حدیثی مرتبط توسط شاگردان بیان می گردد .
10
2
ارزشیابی
رفتار ورودی
سوالاتی راکه از قبل آماده شده را بصورت کتبی یاشفاهی در اختیار گروه ها قرار می دهم ( از شاگردان می پرسم ) .
10
3
ایجاد انگیزه
با استفاده از تصویر خانه ی کعبه که مردم در مسجدالحرام جمع شده اند و طواف می کنند و نمایش چند عکس در این رابطه ؛ از شاگردان می پرسم :
1 . نشانه ی مسلمانی چیست ؟ 2 . چند کشور مسلمان نام ببرید . 3 . آیا مرزهای جغرافیایی و تفاوت نژاد ها و زبان ها مانعی بر همدلی مسلمین است ؟ 4 . استفاده از بیانات ارزشمند مقام معظم رهبری در باره ی شیعه وسنی و یابیان احکام اسلامی .
با استفاده از نظرات و پاسخهای شاگردان بصورت گروهی و انفرادی ؛ توضیح را کامل نموده و از ایشان می خواهم تا صفحه ی 110 را بخوانند
10
4
معرفی درس و بیان اهداف
در ادامه ی گفتگوی بالا می گویم دانش آموزان عزیز ما در این درس با این مطلب آشنا می شویم :
« ما مسلمانان به خدای یگانه و روز قیامت اعتقاد داریم و حضرت محمد (ص) را آخرین پیام آور و قرآن را آخرین و کامل ترین کتاب آسمانی می دانیم و بسوی کعبه نماز می خوانیم .
از نظر اسلام ؛ هرکس به این موارد اعتقاد داشته باشد ، مسلمان است » .
5
5
شروع تدریس وارایه ی درس
1 . از شاگردان می خواهم از تصویر کتاب برداشت خود را بنویسند یا بیان نمایند .( گروهی )
2 . از شاگردان می خواهم تا مثالی از احساس مسولیت خویش نسبت به افراد خانواده و دوستان بازگو نمایند . ( انفرادی )
3 . متن درس را میان شاگردان تقسیم نموده و قرائت می کنند و حین خواندن متن از سایر شاگردان می خواهم تا نکات را بازگو نمایند .
4 . پیام های قرآنی درس و روایات معصومین (ع) با تاکید در کلاس بیان می شود .
5 . دانش آموزان توضیح می دهند و معلم نقش تکمیلی آنها را به عهده می گیرد .
10
6
خلاصه ی درس و نتیجه گیری
در صورت داشتن وقت معلم نکات مهم درس را بیان می کند و کلیپی با مضمون درس برای شاگردان پخش می تماید .
15
7
ارزشیابی بعد از تدریس
سوالات زیر را بصورت کتبی یا شفاهی از شاگردان می پرسم :
1 . از وظایف و حقوق مسلمین نسبت به یکدیگر دو مورد را نام ببرید ( تیمی )
2 . چرا دشمنان درصدد تفرقه افکنی میان مسلمین هستند ؟( تیمی
5
8
تعیین تکلیف
( تمرینی ، امتدادی، آماده سازی ، خلاقیتی )
1 . خودت را امتحان کن را بنویسید ؛ هفته ی آینده بررسی می شود . ( تمرینی )
2 . یافتن بیانات مقام معظم رهبری درباره وحدت مسلمانان بخصوص شیعه و سنی . ( امتدادی)
5
9
معرفی فعالیت های خلاقانه
تهیه ی روز نامه ی دیواری مرتبط با موضوع درسی و تصاویر مناسب آموزشی
و یا تهیه ی یک لیست از موارد مشابه در رسانه های جمعی که با موضوع درسی در ارتباط می باشند .
5
جمع دقیقه : 75 دقیقه